AthbhreithniÚ an StiÚrthÓra BainistÍochta

CÉARD É AN DUL CHUN CINN ATÁ DÉANTA AGAINN? Gabriel D’Arcy, Stiúrthóra Bainistíochta

Tá an-áthas orm a bheith in ann tuairisciú ar na feabhsúcháin shuntasacha atá bainte amach ag Bord na Móna i rith na bliana airgeadais seo caite chun an fhís atá againn, ‘Conradh Nua leis an Dúlra’, a bhaint amach.

 

Maidir leis an ngnó Aisghabháil Acmhainní, rinne an Grúpa tuilleadh infheistíochta i bhforbairt ár bpáirc theicneolaíocht dramhaíola i nDroichead, Co. Chill Dara. Cuirfidh sé sin dlús faoin gcuspóir atá againn inár ngnó bailiúcháin dramhaíola an méid is mó ábhar dramhaíola a chur ar atreo ó líonadh talún. Cuirfidh na srutha dramhaíola atá aisghafa luach breise suntasach ar fhorbairt táirgí gairneoireachta atá saor ó mhóin. Bainfear tras-sineirgí eile amach ó leithscaradh ábhar dramhaíola eile, cosúil le hadmhad dramhaíola d'fhuinneamh agus d'fhorbairt táirgí bith-bhreosla.

 

Chuir an gnó Fuinnimh a chlár oibre maidir le bithmhais chun cinn ag ár n-ionad ag Cumhacht Éadan Doire. Cuid shuntasach í seo de straitéis inathnuaite Bhord na Móna chun úsáid fuinnimh móna a chaolú. Cuireadh bithmhais atá neodrach ó thaobh an charbóin de in áit 24,900 tonna móna le bliain anuas. Is í an éifeacht a bheidh aige seo ná go gcruthófaí bonn do réiteach bunábhair níos inbhuanaithe sa todhchaí. Tá sé de rún againne sprioc caolaithe de 30% ar a laghad a bhaint amach don bhreosla a soláthrófaí d’ionad Cumhachta Éadan Doire laistigh den chéad seacht mbliana eile, rud a chabhróidh le hÉire na spriocanna atá aici faoin treoir RES-E (treoir an AE 2001/77/EC de chuid Parlaimint na hEorpa agus na Comhairle den 27 Meán Fómhair 2001 maidir le cur chun cinn leictreachais a ghinfear ó fhoinsí fuinnimh inathnuaite sa mhargadh leictreachais inmheánach).

 

Cuireadh clár Fuinneamh Gaoithe an Ghrúpa chun cinn, agus tá pleananna ann 500 MW d’fhuinneamh gaoithe a fhorbairt ag trí shuíomh i Maigh Eo, Uibh Fhailí agus Tiobraid Árann. Lonnófar an fheirm ghaoithe is mó ar an talamh san Eoraip ag ár suíomh in Abhainn na hUíne, Co. Mhaigh Eo, agus beidh an cumas aige 360 MW cumhachta a tháirgeadh nuair a bheidh sé forbartha go hiomlán. Tá an tionscadal seo, a bhfuil cead pleanála iomlán aige, sa chéad bhabhta eile de thairiscintí chun nascadh leis an ngreille.

 

Bunchuspóir de Bhord na Móna é réitigh téimh inbhuanaithe a fhorbairt do na glúnta tomhaltóirí a bheidh ann sa todhchaí. Tá líon tionscadal tionscanta ag an ngnó Breoslaí chun measúnú a dhéanamh ar indhéantacht téimh pobail agus limistéir. Bhainfeadh na réitigh seo le húsáid bithmhais mar phríomhbhunábhar a bhfuil foinse áitiúil aici. Cuirfear an bhéim ar éifeachtacht fuinnimh agus ar inbhuanaitheacht, rudaí a bheidh ar leas an chomhshaoil agus a chuirfidh tairbhí costais tarraingteacha ar fáil don tomhaltóir.

 

Ar an gcaoi chéanna, maidir leis an ngnó Comhshaoil, bliain spreagúil a bhí in 2008/2009 d’fhorbairt an Ghnó Cóireála do Bholaí agus Astuithe Aeir, réimse atá ag teacht chun cinn. Tá níos mó ná 500 ionad suiteáilte ag Bord na Móna ar fud margaí an AE, Meiriceá agus na hÁise. Creidimid go bhfuil an-deis ann don ghnó seo a bheith ar thús cadhnaíochta i dtéarmaí domhanda san earnáil teicneolaíochta nideoige seo.

 

Tá ár ngnó Gairneoireachta faoi bhrú le blianta beaga anuas de bharr éileamh eacnamaíoch, iomaíoch agus an mhargaidh miondíola. Thugamar freagra air seo trí chuíchóiriú, athruithe i gcleachtais oibre, infheistíocht i dteicneolaíocht próisis agus i nuálaíocht táirge. Bhí cinntí deacra le déanamh, lena n-áirítear dúnadh ár n-ionad ag Cúil na Móna agus an t-uasghrádu a rinneadh ar Chill Bearaigh dá bharr sin, a raibh infheistíocht de €1.5 milliún i gceist leis. Tá muinín againn go bhfuil samhail gnó cruthaithe ag na gníomhartha seo a bheidh in ann dul san iomaíocht go rathúil sa mhargadh uile-Eorpach.

 

Is iad na freagrachtaí atá ag an Earnáil Talamh agus Réadmhaoin, ar bunaíodh le gairid é, na luachanna tráchtála, sóisialta agus comhshaoil is fearr a fháil ó shócmhainní talún agus réadmhaoine Bhord na Móna. Cuirfear béim ar leith ar chion tairbhe shuntasach a dhéanamh d’fheabhsú na hacmhainne bithéagsúlachta náisiúnta trí bhainistíocht chríonna a dhéanamh ar lagphortaigh agus ar ghabháltas talún níos leithne Bhord na Móna.Táimid ag déanamh cion tairbhe do shaibhriú ár n-oidhreachta áitiúil trí bheith ag forbairt na teagmhálacha atá againn le sainghrúpaí eile, cosúil leis an tSeirbhís Náisiúnta Páirceanna agus Fiadhúlra, Cairde Éanlaith Éireann agus pobail áitiúla. Déanaimid é seo trí phlandaí agus ainmhithe a chothú ar na tailte móna agus trí ghnáthóga cuí a chaomhnú agus a fhorbairt. Léiriú ar an bhfís nua atá againn go bhfuil Bord na Móna tiomanta gan aon phortach nua a oscailt.

 

Tá gach ceann de na tionscnaimh seo ag teacht lenár 'gConradh Nua leis an Dúlra'. Táimid ag tógáil ar bhunláidreachtaí agus ar bhunluachanna na heagraíochta chun glacadh go toilteanach leis an athrú a bheidh de dhíth chun an fhís seo a bhaint amach. Mar Ghrúpa atá tiomanta do nuálaíocht agus do thodchaí níos fearr, tá muinín againn go bhfuilimid ag déanamh an rud atá ceart. Ní rogha é gan gníomhú ar chor ar bith agus tá sé léirithe againn go bhfuil an cumas againn mar aon leis an bhfís chun tógáil ar an dul chun cinn suntasach atá déanta againn cheana féin.

MANAGING DIRECTOR’S REVIEW

ATHBHREITHNIÚ OIBRIÚCHÁIN AGUS AIRGEADAIS
Bhí feidhmiúchán níos fearr ag gnóthaí an Ghrúpa sa bhliain Airgeadais 2009, d’ainneoin na drochaimsire a bhí ann do bhaint móna.

 

Is iad seo a leanas na príomhghnéithe airgeadais don bhliain:

 

Láimhdeachas de €401.6 milliún, ardú 8.2% ar an mbliain roimhe sin (€371.2 milliún).
Tuillimh roimh Ús, Cáin, Dímheas agus Amúchadh (EBITDA) de €57.3 milliún, ardú 9.9% ar an bhfigiúr do 2007/2008, figiúr a thugann aitheantas don chion tairbhe a rinne an t-ionad Aisghabháil Acmhainní i nDroichead, ardú suntasach ar dhíolacháin breoslaí soladacha de bharr geimhridh fhada fhuar agus díolacháin láidir móna do ghiniúint cumhachta. Bhí roinnt muirear aon uaire ann don chuntas brabúis agus caillteanais sa bhliain a raibh tionchar acu ar an EBITDA, eadhon, costas íocaíochta scair-bhunaithe de €6.1 milliún i ndáil le heisiúint 5% den scair-chaipiteal eisithe d’fhostaithe an Ghrúpa, bunaithe ar ghnóthachain táirgiúlachta san am a caitheadh, muirear de €5.6 milliún i ndáil le clár d’athstruchtúrú Gairneoireachta mar aon le muirir iomarcaíochta eile de €1.3 milliún.
Brabús roimh cháin de €19.5 milliún, figiúr a bhí €0.3 milliún níos ísle ná an bhliain roimhe sin. Bhí tionchar ag muirear úis níos airde de €2.5 milliún air seo in 2009.
Brabús i ndiaidh cánach de €15.5 milliún i gcomparáid le €16.8 milliún in 2007/2008.
In 2008/2009 bhí ollsreabhadh airgid tirim oibriúcháin roimh ghluaiseachtaí de chaipiteal oibre de €61.2 milliún, figiúr a bhí €10.7 milliún níos airde ná an bhliain roimhe sin. Bhí laghdú €32.2 milliún ar riachtanais chaipiteal oibre an Ghrúpa, agus nuair a cuireadh é seo in éineacht leis an sreabhadh airgid tirim oibriúcháin, bhí glan-insreabhadh airgid tirim de €93.4 milliún, ardú €50.2 milliún ar an mbliain roimhe sin. Is iad na heis-sreafaí airgid tirim suntasacha a raibh sé mar thoradh orthu go raibh eis-sreabhadh airgid tirim iomlán de €53.2 milliún don bhliain ná:
  - Glanchaiteachas caipitil de €29.3 milliún
  - Glanchostais éadála de €5.0 milliún
  - Íocaíochtaí cánach Corparáidí agus costais úis de €6.0 milliún
  - Íocaíocht díbhinne de €12.9 milliún

Is é €40.2 milliún an glan-insreabhadh airgid tirim don bhliain i gcomparáid le glan-eis-sreabhadh airgid tirim de €41.1 milliún do 2007/08.

Bhí glan-iasachtaí de €56.0 milliún ag an nGrúpa ag deireadh na bliana, i gcomparáid le €96.2 milliún i mí an Mhárta 2008.
D’íoc an Grúpa díbhinn €12.9 milliún lena scairshealbhóir sa bhliain.

 

Sa bhliain airgeadais 2008/2009, tháinig 35% de láimhdeachas an Ghrúpa óna ghnó traidisiúnta atá bunaithe ar mhóin i gcomparáid le 38% an bhliain roimhe sin.

 

Seo achoimre de phríomhthorthaí airgeadais an Ghrúpa don trí bliana seo caite:

  2008/2009
€000
2007/2008
€000
2006/2007
€000
       
Láimhdeachas 401,567 371,226 299,175
% athrú +8.2 +24.1 +1.2
EBITDA 57,256 52,080 45,398
% athrú +9.9 +14.7 -14.4
Brabús roimh Cháin 19,520 19,825 29,207
% athrú -1.5 -32.1 -14.2
Cistí na Scairshealbhoirí 198,558 234,200 235,480
% athrú -15.2% -0.5% +14.2%

 

Éilíonn straitéis an Ghrúpa go leanfaimid ag baint an luach is mó ó na gnóthaí seanbhunaithe atá againn, sin soláthar móna d'Fhuinneamh, Breoslaí agus do tháirgí Gairneoireachta. Bainimid é seo amach trí éifeachtacht níos fearr a bhaint amach agus trí infheistíocht a dhéanamh i ndeiseanna feabhsúcháin sa chás gur cuí. Mar a bheifí ag súil, is ag céim forbartha níos luaithe atá na réimsí gnó níos nuaí atá á bhforbairt againn de réir mar a chuirimid ár straitéis i bhfeidhm ach mar sin féin tá cion tairbhe suntasach déanta acu don fheidhmiúchán in 2008/2009. Tá sonraí faoi na príomhfhorbairtí i rith na bliana airgeadais i ngach ceann de na réimsí gnó le fáil san athbhreithniú seo.

 

Ceist: CÉARD IAD NA DÚSHLÁIN ATÁ AMACH ROMHAINN?
Is iad na saincheisteanna is mó atá os comhair Bord na Móna ná iomaíocht agus nuálaíocht, agus ag an am céanna ag cur ár samhail gnó in oiriúint do thionchar na hathruithe aeráide. I bhfianaise an chúlaithe eacnamaíochta domhanda, tá tuilleadh freagrachta ar chuideachtaí cinntiú go bhfanann siad iomaíoch chun go mbeidh siad in ann gníomhú de réir éileamh margaí a bhíonn ag síor-athrú. Tá clár leanúnach againn ag Bord na Móna ar fud ár slabhra luacha a chinntíonn go bhfuilimid in ann ár n-éifeachtacht a uasmhéadú i ngach réimse oibriúcháin a bhfuil againn, ó bhaint móna go dtí an tomhaltóir. Bíonn idirchaidreamh leanúnach ar bun againn lenár gcustaiméirí agus cabhraíonn sé linn tuiscint a fháil ar an gcaoi is fearr ar féidir linn an réimse táirgí agus seirbhísí atá á dtairiscint againn a fheabhsú.

 

Tá sé de dhualgas orainn freisin cion tairbhe a dhéanamh do shaincheist an athruithe aeráide. Tá an cúram seo lárnach dár n-oibríochtaí agus tá dul chun cinn suntasach déanta ó thaobh straitéis a chur i gcrích chun na spriocanna a bhfuil cur síos orthu  inár bhfís, ‘Conradh Nua leis an Dúlra’ a bhaint amach.

 

Ceist: CÉn chaoi a mbainfidh Bord na MÓna amach na cuspÓirÍ fÁis atÁ aige?
Bainfear é seo amach trí theaglaim d’fhás orgánach agus éadálacha. Tá tionscadail infreastruchtúrtha shuntasacha aitheanta i réimsí an Fhuinnimh, na hAisghabhála Acmhainní agus Breoslaí - Réitigh Téimh laistigh d’Éire. Ta deiseanna suntasacha féideartha idirnáisiúnta aitheanta againn freisin chun na margaí Gairneoireachta agus do Chóireáil Aeir & Uisce a mhéadú freisin.

 

Ceist: CÉARD ATÁ BORD NA MÓNA AG IARRAIDH A BHAINT AMACH LENA THIONSCADAL NUÁLAÍOCHTA?
Bhunaíomar Ionad Nuálaíochta i nDroichead Nua, Co. Chill Dara in 2008, agus táimid ag pleanáil €50 milliún a chaitheamh i rith na cúig bliana seo chugainn mar thaca leis seo. Beidh nuálaíocht lárnach do ghníomhaíochtaí an Ghrúpa seo sna blianta atá amach romhainn. Ní hamháin go mbeidh sé dírithe ar tháirgí agus ar theicneolaíocht, ach tabharfaidh sé dúshlán freisin dár bpróisis agus dár samhlacha gnó d’fhonn cinntiú go bhfuilmid ag cur feabhais lenár n-éifeachtacht ar bhonn leanúnach i ngach gné dár n-oibríochtaí. Is é seo an príomhghné a bheidh ag an gclár oibre atá againn d’fhás.

 

Ceist: CÉARD É STRAITÉIS CHARBÓIN BHORD NA MÓNA?
Tá tús curtha againn le clár i dtreo forbairt straitéise láidir do bhainistíocht charbóin. Mar chuid de seo, táimid i mbun ríomhaireachta san fhiontar ina iomlán ar an lorg carbóin atá ag ár n-oibríochtaí. Áireofar leis seo astuithe mionsonraithe Scóp 3 ag baint úsáide as an bprotacál do ghás ceaptha teasa atá a chur chun cinn ag an WBCSD (Comhairle Ghnó an Domhain d’Fhorbairt Inbhuanaithe). Tabharfaidh sé seo bailíocht sheachtrach ar ár ríomhaireacht charbóin dúinn agus bainfear úsáid as sa todhchaí i ndáil le hinbhuanaitheacht agus le tuairisciú bliantúil.

MANAGING DIRECTOR’S REVIEW

Infheistíocht don todhchaí
Caiteachas Caipitil: Caitheadh €30.5 milliún ar chaiteachas caipitil in 2008/2009 (€24.4 milliún in 2007/2008).  Tugadh faoi clár infheistíochta caipitil suntasach i rith na bliana, agus tabhaíodh caiteachas ar chéim 2 de Dhroichead, tar éis dó feabhsúchán a fháil ar a cheadúnas dramhaíola, tuilleadh feithiclí do bhailiúchán dramhaíola agus trealamh próiseála ag na hionaid aisghabháil Acmhainní, uasghrádu ar an gcoire ag an ionad cumhachta in Éadan Doire agus athsholáthar ar threalamh do bhaint móna.

 

Taighde agus Forbairt: In 2008/2009, chaith Bord na Móna thart ar €5.9 milliún ar thaighde agus forbairt, lena n-áirítear forbairt gnó nua, gan deontais a bheith san áireamh (i gcomparáid le €4.0 milliún in 2007/2008). Tá cur síos thuas sa rannóg ar nuálaíocht ar an obair tionscadail a tugadh faoi sa réimse seo. Tá tríocha duine fostaithe go díreach san Ionad Nuálaíochta agus tá foireann nuálaíochta ina bhfuil scór ag obair neadaithe in earnálacha feidhmiúcháin an Ghúpa.

 

Ioncam ó Ghníomhaíochtaí Oibriúcháin
Bhí ioncam €93.4 milliún ag an nGrúpa ó ghníomhaíochtaí oibriúcháin in 2008/2009 i gcomparáid le €43.2 milliún sa bhliain roimhe sin.

 

 

2008/2009
milliún

2007/2008
milliún
     
Glan-sreabhadh aigid tirim ó ghníomhaíochtaí oibriúcháin 93.4 43.2
Caiteachas caipitil agus éadálacha (34.3) (67.6)
Cáin Chorparáideach agus Costais Airgeadais (6.0) (8.7)
Díbhinn a íocadh (12.9) (8.0)
Ardú / (Titim) i nglan-airgead tirim 40.2 (41.1)

 

Ag deireadh na bliana, bhí glan-iasachtaí de €56.0 milliún ag an nGrúpa, laghdú  €40.2 milliún sa bhliain – gnóthachan suntasach.  Tá clár comhardaithe an Ghrúpa láidir i gcónaí.  Tá an ráiteas sreabhadh airgid tirim ar leathanach 40 agus tacaíonn Nóta 21 de na Ráitis Airgeadais leis sin. 

 

Struchtúr caipitil agus beartas Cistíochta
Is é €97 milliún an méid is mó glan-iasachtaí a bhí ann i rith na bliana i gcomparáid le €121 milliún ar a mhéid an bhliain roimhe sin. €3.9 milliún a bhí ar ús bainc agus ar mhuirir chomhchosúla i gcomparáid le €4.6 milliún an bhliain roimhe sin, figiúr a léirigh an insreabhadh airgid tirim láidir a bhí ag an nGrúpa i rith na bliana.

 

Tugann an Bord faomhadh do bheartas cistíochta don Ghrúpa agus cuireann feidhm Chistíocht an Ghrúpa i bhfeidhm é agus déanann siad monatóireacht air. Is é an polasaí atá ag an mBord costais cistíochta a íosmhéadú agus ag an am céanna solúbthacht a choinneáil i margaí luaineacha, faoi réir i gcónaí ag leibhéil inghlactha de riosca cistíochta. Rátaí úis seasta a bhí ann don fhiachas den chuid is mó ag deireadh na bliana. Fálaítear neamhchosaint an chláir comhardaithe maidir le hinfheistíochtaí malartáin eachtraigh den chuid is mó trí iasachtaí san airgeadra céanna leis na glan-sócmhainní atá taobh thiar de.

 

Ag deireadh na bliana, bhí fiachas de $150 milliún (€117.5 milliún) ag an nGrúpa ag ráta seasta, a cruinníodh ar mhargadh fiachais Mheiriceá do Láithriú Príobháideach. Chun go bhfálófaí na neamhchosaintí rátaí malartacha do dhollar Meiriceá a bhaineann leis seo agus chun na rátaí úis atá taobh thiar de a thiontú go dtí rátaí seasta, chuaigh an Grúpa i mbun roinnt babhtálacha tras-airgeadra chun dul in oiriúint do phroifíl aibíochta an fhiachais.

 

Is é an proifíl aibíochta a bhí ag an bhfiachas ag deireadh na bliana ná 17% a bhí in-aisíoctha i mí an Mheithimh 2013, 40% in-aisíoctha i mí an Mheithimh 2016 agus 43% in-aisíoctha i mí an Mheithimh 2018.

 

Cuireann an Grúpa na sruthanna airgid tirim malartáin eachtraigh le chéile chun an neamhchosaint iomlán a íosmhéadú agus tá cur chuige fálaithe atá roghnach glactha aige ó thaobh an neamhchosaint seo a bhainistiú chun an luach euro atá ag suimeanna atá le híoc agus le fáil a chinntiú.

 

Bhí ráta giarála 28% ann ag deireadh na bliana i gcomparáid le 41% ag tús na bliana agus bhí laghdú ar an leibhéal glanfhiachais ó €96.2 milliún ag tús na bliana go dtí €56.0 milliún ag deireadh na bliana.

 

Athchóiriú Pinsean
Tá scéimeanna pinsean le Sochair Shainithe á bhfeidhmiú ag an nGrúpa a chlúdaíonn formhór na bhfostaithe agus maoinaíonn ranníocaíochtaí ón bhfostóir agus ó na baill araon iad. Tá na ranníocaíochtaí bunaithe ar chomhairle ó achtúire proifisiúnta a fhaightear ar bhonn rialta.

 

I mí Eanáir 2008, thángthas ar chomhaontú a raibh raon bearta ann chun ardán pinsin níos sláine a chinntiú don Ghrúpa agus dá fostaithe.

 

Is iad seo a leanas na bearta a bhfuil athbhreithniú á dhéanamh orthu faoi láthair:
• Pinsin a fheabhsú trí ríomhaireacht athbhreithnithe a chur i bhfeidhm (N200);
• Na scéimeanna sochair shainithe RWESS agus GESS a chumasc in aon scéim amháin;
• An scéim sochair shainithe a dhúnadh do chomhaltaí nua;
• Scéim ranníocaíochta sainithe a thabhairt isteach;
• An t-easnamh sa Scéim GESS a mhaoiniú;
• Caidhp tuarastail a thabhairt isteach.

 

Tá Bord na Móna tiomanta i gcónaí ardán pinsean níos sláine a bhaint amach ach ní mór athbhreithniú a dhéanamh ar an gcomhaontú mar gheall ar dhrochfheidhmiúchán an chiste pinsin.

 

Bhí deacrachtaí suntasacha ag na cistí pinsean GESS agus RWESS le 18 mí anuas, díreach cosúil le go leor scéimeanna pinsean eile in Éirinn.  Tá meath leanúnach ann i maoiniú an dá scéim agus tá níos lú clúdaigh ann anois do chomhaltaí gníomhacha (na fostaithe atá ann faoi láthair).  

 

Táimid i mbun caidrimh ar bhonn leanúnach lenár bpríomhgheallshealbhóirí agus muid ag tabhairt aghaidh ar na saincheisteanna agus ag aithint réiteach féideartha. Ní mór dá leithéid de réitigh aghaidh a thabhairt ar riachtanais na mball chomh héifeachtach agus is féidir.

 

Gabriel D’Arcy
STIÚRTHÓIR BAINISTÍOCHTA
23 Meitheamh 2009